هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
150
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
كه در زمان سلطنت متمادى اين پادشاه يهود ، حكماى طبيعى متعدّد ، از مصر و يونان و تركستان و ايران و هندوستان در دربار او جمع آمده ، كتب زياد در حكمت طبيعى و خواص ادويه تأليف نموده ، به اسم او شهرت دادند . رفتهرفته مشهور شد كه سليمان از هر حيوانى و نباتى خواص و امزجهء آنها را سئوال مىكند و آنها به زبان بىزبانى جواب و شرح مىدهند و امّا ما در حقّ حضرت سليمان - عليه السّلام - همان گوييم و دانيم كه قرآن مجيد و رسول كريم - صلى الله عليه و آله - بدان ناطق است . انتهى . در منقورات دامنهء كوه سربال ، چنانكه ذكر شد ، بعضى تصاوير مشاهده مىشود و در زير هر صورتى ، به خطوط قديمه خاصه خطّ نبطى ، اسم صاحب تصوير نوشته شده و خادم بال ( بعل ) ضميمه اسم است و « بعل » بتى بوده كه او را مظهر آفتاب مىدانستهاند و اعراب نبطى او را پرستش مىكرده [ اند ] . و اعتقاد دكتر توش اين است كه در اين وادى مخطّب يك نوع جمعه بازارى يا عكاظى تقريبا شبيه به « اكسپوزيسيون » ، اعراب داشتهاند . مترجم گويد : در اغلب نقاط عربستان ، بازار موقتى و عكاظ داير [ بوده ] و رسم و معمول و اصل معنى عكاظ را شرح داديم و اجمالى از عكاظ نزديك مكه [ را ] بيان نموديم و استكمال مطلب را گوييم : در دو فصل از سال ، كه بهار و پاييز باشد ، در اوان جاهليت ، اعراب در عكاظ مكه جمع مىشدند و تجارتى كه بنى هاشم و قريش مىكردند ، غالبا در همين عكاظ بود و سوره مباركه « لايلاف قريش » بدان اشاره مىنمايد . از قرار مسطورات مورّخين ، در عكاظ مكه ، در اوايل بهار ، امتعهء روم و قسطنطنيه و يونان و ساير اقطار فرنگ و حبشه و مصر و ساير امكنهء افريقيه را حاضر مىكردند و داد و ستد مىنمودند ؛ و در پاييز ، كاروان شام ، امتعهء تركستان و ايران و چين و هند و ساير ممالك آسيا را به مكه نقل مىكرد ؛ و در اين عكاظ ، مبادلهء مال التجاره بيشتر مىشد ، تا معادلهء نقدى . انتهى . در منقورات كوه سربال بعضى شوخىها هم شده ، على الخصوص يونانىها به مزاح پرداخته ، چنانچه كشيشى عيسوى هيوب نام در اينجا اسم خود را به خطّ يونانى نوشته [ و ] سربازى يونانى در زير آن اسم نوشته است : منكه سرباز يونانى هستم ، به